समाजसुधारक आणि त्यांचे कार्य १०० बहुपर्यायी प्रश्नांचा प्रश्नसंच
१. सत्यशोधक समाजाची स्थापना कोणी केली?
A) महात्मा गांधी
B) महात्मा ज्योतिराव फुले
C) डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर
D) लोकमान्य टिळक
उत्तर: B
२. भारतातील पहिली मुलींची शाळा कोणी सुरू केली?
A) रमाबाई रानडे
B) सावित्रीबाई फुले
C) आनंदीबाई जोशी
D) ताराबाई शिंदे
उत्तर: B
३. ‘गुलामगिरी’ हा ग्रंथ कोणी लिहिला?
A) महात्मा फुले
B) आगरकर
C) आंबेडकर
D) टिळक
उत्तर: A
४. डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांचा जन्म कुठे झाला?
A) नागपूर
B) मुंबई
C) महू
D) पुणे
उत्तर: C
५. भारतीय राज्यघटनेचे शिल्पकार म्हणून कोण ओळखले जातात?
A) नेहरू
B) गांधी
C) आंबेडकर
D) पटेल
उत्तर: C
६. विधवा पुनर्विवाहासाठी कार्य करणारे समाजसुधारक कोण?
A) ईश्वरचंद्र विद्यासागर
B) टिळक
C) गोखले
D) रानडे
उत्तर: A
७. ‘एकच देव, एकच धर्म, एकच जात’ हा संदेश कोणी दिला?
A) नारायण गुरु
B) विवेकानंद
C) गांधी
D) आगरकर
उत्तर: A
८. ब्राह्मो समाजाची स्थापना कोणी केली?
A) राजा राममोहन रॉय
B) विवेकानंद
C) दयानंद सरस्वती
D) विद्यासागर
उत्तर: A
९. सतीप्रथा बंद करण्यासाठी प्रयत्न करणारे समाजसुधारक कोण?
A) विद्यासागर
B) राजा राममोहन रॉय
C) गांधी
D) फुले
उत्तर: B
१०. आर्य समाजाची स्थापना कोणी केली?
A) दयानंद सरस्वती
B) विवेकानंद
C) गोखले
D) रानडे
उत्तर: A
११. ‘वेदांकडे चला’ हा संदेश कोणी दिला?
A) दयानंद सरस्वती
B) गांधी
C) फुले
D) आगरकर
उत्तर: A
१२. रामकृष्ण मिशनची स्थापना कोणी केली?
A) विवेकानंद
B) राममोहन रॉय
C) गोखले
D) गांधी
उत्तर: A
१३. ‘उठा, जागे व्हा’ हा संदेश कोणी दिला?
A) विवेकानंद
B) फुले
C) टिळक
D) गांधी
उत्तर: A
१४. सर्व्हंट्स ऑफ इंडिया सोसायटीची स्थापना कोणी केली?
A) गोपाळ कृष्ण गोखले
B) टिळक
C) गांधी
D) रानडे
उत्तर: A
१५. प्रार्थना समाजाशी संबंधित समाजसुधारक कोण?
A) महादेव गोविंद रानडे
B) गांधी
C) फुले
D) आंबेडकर
उत्तर: A
१६. ‘सुधारक’ हे वृत्तपत्र कोणी सुरू केले?
A) गोपाळ गणेश आगरकर
B) टिळक
C) फुले
D) गोखले
उत्तर: A
१७. अस्पृश्यता निर्मूलनासाठी ‘हरिजन’ हा शब्द कोणी वापरला?
A) गांधीजी
B) आंबेडकर
C) फुले
D) टिळक
उत्तर: A
१८. ‘सर्वोदय’ संकल्पनेशी संबंधित व्यक्ती कोण?
A) महात्मा गांधी
B) विवेकानंद
C) गोखले
D) रानडे
उत्तर: A
१९. भारतातील पहिल्या महिला शिक्षिका कोण?
A) रमाबाई
B) सावित्रीबाई फुले
C) आनंदीबाई जोशी
D) ताराबाई शिंदे
उत्तर: B
२०. ‘स्त्री-पुरुष तुलना’ हा ग्रंथ कोणी लिहिला?
A) ताराबाई शिंदे
B) रमाबाई
C) सावित्रीबाई
D) आनंदीबाई
उत्तर: A
२१. भारतातील पहिल्या महिला डॉक्टर कोण?
A) आनंदीबाई जोशी
B) रमाबाई रानडे
C) सावित्रीबाई फुले
D) ताराबाई शिंदे
उत्तर: A
२२. ‘महिला सेवा सदन’ची स्थापना कोणी केली?
A) रमाबाई रानडे
B) सावित्रीबाई
C) आनंदीबाई
D) ताराबाई
उत्तर: A
२३. ‘बहिष्कृत हितकारिणी सभा’ कोणी स्थापन केली?
A) आंबेडकर
B) गांधी
C) फुले
D) गोखले
उत्तर: A
२४. महाड चवदार तळे सत्याग्रहाचे नेतृत्व कोणी केले?
A) आंबेडकर
B) गांधी
C) टिळक
D) नेहरू
उत्तर: A
२५. काळाराम मंदिर प्रवेश आंदोलनाचे नेतृत्व कोणी केले?
A) आंबेडकर
B) गांधी
C) फुले
D) रानडे
उत्तर: A
२६. शाहू महाराजांनी कोणत्या समाजसुधारणेला प्रोत्साहन दिले?
A) शिक्षण व आरक्षण
B) सतीप्रथा
C) बालविवाह
D) पडदा पद्धती
उत्तर: A
२७. कोल्हापूर संस्थानचे प्रगतिशील राजे कोण?
A) शाहू महाराज
B) सयाजीराव गायकवाड
C) शिवाजी महाराज
D) प्रतापसिंह
उत्तर: A
२८. डॉ. आंबेडकरांना उच्च शिक्षणासाठी शिष्यवृत्ती कोणी दिली?
A) शाहू महाराज
B) सयाजीराव गायकवाड
C) गांधी
D) गोखले
उत्तर: B
२९. ‘सत्यार्थ प्रकाश’ हा ग्रंथ कोणी लिहिला?
A) दयानंद सरस्वती
B) विवेकानंद
C) फुले
D) गांधी
उत्तर: A
३०. ‘गीतारहस्य’ ग्रंथाचे लेखक कोण?
A) टिळक
B) आगरकर
C) गोखले
D) गांधी
उत्तर: A
३१. विधवा विवाह संघाची स्थापना कोणी केली?
A) धोंडो केशव कर्वे
B) फुले
C) गांधी
D) आगरकर
उत्तर: A
३२. एस.एन.डी.टी. महिला विद्यापीठाची स्थापना कोणी केली?
A) कर्वे
B) फुले
C) आंबेडकर
D) गोखले
उत्तर: A
३३. ‘महर्षी’ ही उपाधी कोणाला मिळाली?
A) धोंडो केशव कर्वे
B) गोखले
C) फुले
D) आगरकर
उत्तर: A
३४. प्रार्थना समाजाची स्थापना कोणी केली?
A) आत्माराम पांडुरंग
B) रानडे
C) गोखले
D) आगरकर
उत्तर: A
३५. स्त्री शिक्षणासाठी कार्य करणाऱ्या समाजसुधारिका कोण?
A) सावित्रीबाई फुले
B) ताराबाई शिंदे
C) रमाबाई
D) वरील सर्व
उत्तर: D
३६. ‘मूकनायक’ हे वृत्तपत्र कोणी सुरू केले?
A) आंबेडकर
B) गांधी
C) टिळक
D) फुले
उत्तर: A
३७. ‘बहिष्कृत भारत’ हे वृत्तपत्र कोणी सुरू केले?
A) आंबेडकर
B) गांधी
C) टिळक
D) गोखले
उत्तर: A
३८. ‘केसरी’ वृत्तपत्राचे संपादक कोण होते?
A) टिळक
B) आगरकर
C) फुले
D) गांधी
उत्तर: A
शिक्षक पात्रता परीक्षा (TET) संदर्भातील मागील सर्व प्रश्नसंच व प्रश्नपत्रिका अभ्यासण्यासाठी कोणी लिंक वर क्लिक करा.
३९. ‘मराठा’ वृत्तपत्र कोणी सुरू केले?
A) टिळक
B) गांधी
C) गोखले
D) फुले
उत्तर: A
४०. भारतीय पुनर्जागरणाचे जनक कोण?
A) राजा राममोहन रॉय
B) विवेकानंद
C) गांधी
D) आंबेडकर
उत्तर: A
४१. ‘यंग इंडिया’ हे वृत्तपत्र कोणी चालवले?
A) गांधीजी
B) नेहरू
C) पटेल
D) गोखले
उत्तर: A
४२. ‘हरिजन’ साप्ताहिकाचे संपादक कोण?
A) गांधीजी
B) टिळक
C) आगरकर
D) आंबेडकर
उत्तर: A
४३. सेवाग्राम आश्रम कुठे आहे?
A) वर्धा
B) पुणे
C) मुंबई
D) नागपूर
उत्तर: A
४४. ‘सत्यशोधक समाज’ची स्थापना कोणत्या वर्षी झाली?
A) १८७३
B) १८८५
C) १८६७
D) १९०५
उत्तर: A
४५. सावित्रीबाई फुले यांच्या पतीचे नाव काय?
A) ज्योतिराव फुले
B) गोविंदराव फुले
C) गोखले
D) रानडे
उत्तर: A
४६. ‘जातिभेद विवेकसार’ ग्रंथाचे लेखक कोण?
A) तुकाराम तात्या पडवळ
B) फुले
C) रानडे
D) आगरकर
उत्तर: A
४७. भारतीय महिला विद्यापीठाचे पहिले नाव काय होते?
A) एस.एन.डी.टी.
B) महिला विद्यापीठ
C) भारतवर्षीय महिला विद्यापीठ
D) स्त्री शिक्षण विद्यापीठ
उत्तर: C
४८. स्त्री शिक्षणासाठी ‘हिंगणे स्त्री शिक्षण संस्था’ कोणी स्थापन केली?
A) कर्वे
B) फुले
C) गांधी
D) गोखले
उत्तर: A
४९. ‘अनिहिलेशन ऑफ कास्ट’ ग्रंथाचे लेखक कोण?
A) डॉ. आंबेडकर
B) गांधी
C) फुले
D) गोखले
उत्तर: A
५०. ‘शिका, संघटित व्हा, संघर्ष करा’ हा संदेश कोणी दिला?
A) आंबेडकर
B) गांधी
C) फुले
D) टिळक
उत्तर: A
(उर्वरित ५१ ते १०० प्रश्न पुढील भागात देऊ शकतो.)
५१. ‘भारतरत्न’ हा सर्वोच्च नागरी सन्मान डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांना केव्हा प्रदान करण्यात आला?
A) १९८०
B) १९८५
C) १९९०
D) १९९५
उत्तर: C
५२. ‘जातिभेदाचा नाश’ या विचाराशी संबंधित समाजसुधारक कोण?
A) महात्मा गांधी
B) डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर
C) गोखले
D) टिळक
उत्तर: B
५३. सत्यशोधक समाजाचा मुख्य उद्देश कोणता होता?
A) स्वातंत्र्यप्राप्ती
B) सामाजिक समता
C) औद्योगिकीकरण
D) सैन्य उभारणी
उत्तर: B
५४. ‘किसानांचा आसूड’ हा ग्रंथ कोणी लिहिला?
A) महात्मा फुले
B) टिळक
C) आगरकर
D) रानडे
उत्तर: A
५५. ‘सार्वजनिक सत्यधर्म’ हा ग्रंथ कोणी लिहिला?
A) महात्मा फुले
B) गांधी
C) आंबेडकर
D) कर्वे
उत्तर: A
५६. भारतीय स्त्री शिक्षणाच्या चळवळीतील अग्रणी व्यक्तिमत्त्व कोण?
A) सावित्रीबाई फुले
B) रमाबाई रानडे
C) आनंदीबाई जोशी
D) वरील सर्व
उत्तर: D
५७. ‘इंडियन सोशल कॉन्फरन्स’शी कोण संबंधित होते?
A) महादेव गोविंद रानडे
B) टिळक
C) गांधी
D) नेहरू
उत्तर: A
५८. ‘न्यू इंग्लिश स्कूल’ची स्थापना कोणी केली?
A) टिळक व आगरकर
B) गांधी
C) फुले
D) गोखले
उत्तर: A
५९. गोपाळ गणेश आगरकर कोणत्या विचारांसाठी प्रसिद्ध होते?
A) सामाजिक सुधारणा
B) धार्मिक कर्मकांड
C) लष्करी सुधारणा
D) व्यापार
उत्तर: A
६०. ‘धर्मापेक्षा बुद्धिप्रामाण्यवाद श्रेष्ठ’ हा विचार कोणाचा होता?
A) आगरकर
B) टिळक
C) गांधी
D) गोखले
उत्तर: A
६१. ‘माय एक्सपेरिमेंट्स विथ ट्रुथ’ हे आत्मचरित्र कोणी लिहिले?
A) गांधीजी
B) नेहरू
C) आंबेडकर
D) पटेल
उत्तर: A
६२. ‘अस्पृश्यता निवारण’ हे गांधीजींच्या कोणत्या कार्यक्रमाशी संबंधित होते?
A) रचनात्मक कार्यक्रम
B) स्वदेशी
C) असहकार
D) सविनय कायदेभंग
उत्तर: A
६३. ‘भारताचे राष्ट्रीय शिक्षक’ म्हणून कोण ओळखले जातात?
A) गोपाळ कृष्ण गोखले
B) रानडे
C) आगरकर
D) टिळक
उत्तर: A
६४. ‘डेक्कन एज्युकेशन सोसायटी’च्या स्थापनेत कोणाचा सहभाग होता?
A) टिळक व आगरकर
B) गांधी व नेहरू
C) फुले व सावित्रीबाई
D) रानडे व गोखले
उत्तर: A
६५. समाजातील स्त्रियांच्या स्थितीवर कठोर भाष्य करणारा ‘स्त्री-पुरुष तुलना’ ग्रंथ कोणी लिहिला?
A) ताराबाई शिंदे
B) सावित्रीबाई फुले
C) रमाबाई
D) आनंदीबाई
उत्तर: A
६६. पंडिता रमाबाई यांनी कोणती संस्था स्थापन केली?
A) शारदा सदन
B) सेवासदन
C) सत्यशोधक समाज
D) आर्य समाज
उत्तर: A
६७. ‘हंटर आयोगासमोर’ शिक्षणविषयक निवेदन कोणी सादर केले?
A) महात्मा फुले
B) गांधी
C) टिळक
D) आंबेडकर
उत्तर: A
६८. ‘शेतकऱ्यांचा कैवारी’ म्हणून कोण ओळखले जातात?
A) महात्मा फुले
B) गांधी
C) गोखले
D) टिळक
उत्तर: A
६९. ‘सामाजिक लोकशाही’ची संकल्पना कोणी मांडली?
A) डॉ. आंबेडकर
B) गांधी
C) नेहरू
D) पटेल
उत्तर: A
७०. डॉ. आंबेडकरांनी बौद्ध धर्माचा स्वीकार केव्हा केला?
A) १९४७
B) १९५०
C) १९५६
D) १९६०
उत्तर: C
७१. नागपूर येथील दीक्षाभूमी कोणाशी संबंधित आहे?
A) डॉ. आंबेडकर
B) गांधी
C) फुले
D) शाहू महाराज
उत्तर: A
७२. ‘जातिभेद निर्मूलन’ हा प्रमुख उद्देश कोणत्या चळवळीचा होता?
A) सत्यशोधक समाज
B) स्वदेशी चळवळ
C) असहकार चळवळ
D) भारत छोडो
उत्तर: A
७३. ‘सर्वधर्म समभाव’ या तत्त्वाचा पुरस्कार कोणी केला?
A) महात्मा गांधी
B) टिळक
C) आगरकर
D) गोखले
उत्तर: A
७४. शाहू महाराजांनी शिक्षणासाठी कोणती सुविधा उपलब्ध करून दिली?
A) मोफत व सक्तीचे शिक्षण
B) सैनिकी शिक्षण
C) परदेशी शिक्षण
D) धार्मिक शिक्षण
उत्तर: A
७५. भारतातील आरक्षण धोरणाचा प्रारंभ कोणत्या राजाने केला?
A) शाहू महाराज
B) सयाजीराव गायकवाड
C) शिवाजी महाराज
D) प्रतापसिंह
उत्तर: A
७६. ‘राजर्षी’ ही उपाधी कोणाला देण्यात आली?
A) शाहू महाराज
B) फुले
C) गांधी
D) गोखले
उत्तर: A
७७. सयाजीराव गायकवाड कोणत्या संस्थानाचे शासक होते?
A) बडोदा
B) कोल्हापूर
C) ग्वाल्हेर
D) इंदूर
उत्तर: A
७८. स्त्रीशिक्षणासाठी कार्य करणाऱ्या ‘महर्षी कर्वे’ यांचे पूर्ण नाव काय?
A) धोंडो केशव कर्वे
B) दादोबा पांडुरंग
C) गोपाळ हरी देशमुख
D) विष्णुशास्त्री पंडित
उत्तर: A
७९. ‘लोकहितवादी’ म्हणून कोण ओळखले जातात?
A) गोपाळ हरी देशमुख
B) आगरकर
C) रानडे
D) गोखले
उत्तर: A
८०. ‘शतपत्रे’ या लेखमालेचे लेखक कोण?
A) गोपाळ हरी देशमुख
B) टिळक
C) गांधी
D) फुले
उत्तर: A
८१. दादोबा पांडुरंग यांनी कोणती संस्था स्थापन केली?
A) परमहंस सभा
B) आर्य समाज
C) सत्यशोधक समाज
D) प्रार्थना समाज
उत्तर: A
८२. ‘प्रार्थना समाज’ कोणत्या शहरात स्थापन झाला?
A) मुंबई
B) पुणे
C) नागपूर
D) सातारा
उत्तर: A
८३. ‘विधवा पुनर्विवाहोत्तेजक मंडळ’ कोणी स्थापन केले?
A) विष्णुशास्त्री पंडित
B) गांधी
C) गोखले
D) आगरकर
उत्तर: A
८४. ‘केशवचंद्र सेन’ कोणत्या समाजाशी संबंधित होते?
A) ब्राह्मो समाज
B) आर्य समाज
C) प्रार्थना समाज
D) सत्यशोधक समाज
उत्तर: A
८५. ‘देव समाज’ची स्थापना कोणी केली?
A) शिव नारायण अग्निहोत्री
B) दयानंद सरस्वती
C) विवेकानंद
D) विद्यासागर
उत्तर: A
८६. ‘रामकृष्ण परमहंस’ यांचे शिष्य कोण होते?
A) स्वामी विवेकानंद
B) गांधी
C) गोखले
D) रानडे
उत्तर: A
८७. शिकागो धर्मपरिषदेत भाषण करणारे भारतीय संन्यासी कोण?
A) स्वामी विवेकानंद
B) दयानंद सरस्वती
C) गांधी
D) रानडे
उत्तर: A
८८. ‘दरिद्र नारायण सेवा’ हा विचार कोणाशी संबंधित आहे?
A) विवेकानंद
B) टिळक
C) आगरकर
D) गोखले
उत्तर: A
८९. ‘स्त्री शिक्षणाचे जनक’ म्हणून कोण ओळखले जातात?
A) महर्षी कर्वे
B) फुले
C) गांधी
D) गोखले
उत्तर: A
९०. ‘सेवासदन’ संस्था कोणाशी संबंधित आहे?
A) रमाबाई रानडे
B) सावित्रीबाई फुले
C) ताराबाई शिंदे
D) आनंदीबाई जोशी
उत्तर: A
९१. ‘मूकनायक’ या शब्दाचा अर्थ काय?
A) वंचितांचा आवाज
B) शेतकऱ्यांचा नेता
C) शिक्षकांचा नेता
D) सैनिकांचा नेता
उत्तर: A
९२. भारतीय राज्यघटनेच्या मसुदा समितीचे अध्यक्ष कोण होते?
A) डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर
B) नेहरू
C) गांधी
D) पटेल
उत्तर: A
९३. ‘बहुजन हिताय, बहुजन सुखाय’ हे तत्त्व कोणत्या धर्माशी संबंधित आहे?
A) बौद्ध धर्म
B) जैन धर्म
C) शीख धर्म
D) हिंदू धर्म
उत्तर: A
९४. सामाजिक समतेसाठी आयुष्यभर संघर्ष करणारे समाजसुधारक कोण?
A) डॉ. आंबेडकर
B) महात्मा फुले
C) शाहू महाराज
D) वरील सर्व
उत्तर: D
९५. ‘ज्ञान हाच खरा मुक्तीचा मार्ग आहे’ हा विचार कोणाच्या कार्यातून दिसून येतो?
A) सावित्रीबाई फुले
B) ज्योतिराव फुले
C) डॉ. आंबेडकर
D) वरील सर्व
उत्तर: D
९६. समाजसुधारणेचे प्रमुख साधन म्हणून कोणत्या गोष्टीवर भर देण्यात आला?
A) शिक्षण
B) युद्ध
C) व्यापार
D) करप्रणाली
उत्तर: A
९७. स्त्री-पुरुष समानतेसाठी सर्वाधिक कार्य करणाऱ्या समाजसुधारकांमध्ये कोणाचा समावेश होतो?
A) सावित्रीबाई फुले
B) महर्षी कर्वे
C) पंडिता रमाबाई
D) वरील सर्व
उत्तर: D
९८. ‘शिका, संघटित व्हा, संघर्ष करा’ हा संदेश कोणत्या उद्देशाने देण्यात आला?
A) सामाजिक उन्नती
B) व्यापारवृद्धी
C) कृषी विकास
D) औद्योगिकीकरण
उत्तर: A
९९. भारतीय समाजसुधारणा चळवळींचा मुख्य हेतू कोणता होता?
A) सामाजिक न्याय व समता
B) सत्ता प्राप्त करणे
C) परकीय व्यापार
D) सैनिकी विस्तार
उत्तर: A
१००. आधुनिक भारताच्या सामाजिक परिवर्तनात सर्वाधिक योगदान देणाऱ्या व्यक्तींमध्ये कोणाचा समावेश होतो?
A) महात्मा फुले
B) सावित्रीबाई फुले
C) डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर
D) वरील सर्व
उत्तर: D