Rapid Revision of Geography

 

इयत्ता ४ थी ते ८ वी भूगोल विषयावर आधारित महत्त्वाचे बहुपर्यायी प्रश्न

 

१) पृथ्वी आणि दिशा

1. पृथ्वीचा आकार कसा आहे?
   A) चौकोनी
   B) गोलाकार
   C) त्रिकोणी
   D) सपाट.                                                     उत्तर: B

2. सूर्य कोणत्या दिशेला उगवतो?
   A) पश्चिम
   B) उत्तर
   C) पूर्व
   D) दक्षिण
   उत्तर: C

3. सूर्य कोणत्या दिशेला मावळतो?
   A) पूर्व
   B) पश्चिम
   C) उत्तर
   D) दक्षिण
   उत्तर: B

4. दिशा शोधण्यासाठी कोणते साधन वापरतात?
   A) थर्मामीटर
   B) कंपास
   C) घड्याळ
   D) दुर्बीण
   उत्तर: B

5. मुख्य दिशा किती असतात?
   A) २
   B) ३
   C) ४
   D) ८
   उत्तर: C

6. उत्तर आणि पूर्व यांच्या मधील दिशा कोणती?
   A) नैऋत्य
   B) ईशान्य
   C) आग्नेय
   D) वायव्य
   उत्तर: B

7. पृथ्वी स्वतःभोवती फिरण्यास किती वेळ घेते?
   A) १२ तास
   B) २४ तास
   C) ३० दिवस
   D) ३६५ दिवस
   उत्तर: B

8. पृथ्वी सूर्याभोवती फिरण्यास किती वेळ घेते?
   A) २४ तास
   B) ३० दिवस
   C) ३६५ दिवस
   D) १०० दिवस
   उत्तर: C

9. पृथ्वीच्या फिरण्यामुळे काय होते?
   A) ऋतू
   B) दिवस-रात्र
   C) पाऊस
   D) वादळ
   उत्तर: B

10. पृथ्वीच्या सूर्याभोवती फिरण्यामुळे काय होते?
    A) दिवस-रात्र
    B) भूकंप
    C) ऋतू बदल
    D) पूर
    उत्तर: C

---

२) नकाशा आणि ग्लोब

11. पृथ्वीचा लहान नमुना काय म्हणतात?
    A) नकाशा
    B) ग्लोब
    C) चित्र
    D) चार्ट
    उत्तर: B

12. नकाशावर उत्तर दिशा साधारण कुठे दाखवतात?
    A) खाली
    B) उजवीकडे
    C) वर
    D) डावीकडे
    उत्तर: C

13. नकाशातील चिन्हांचे स्पष्टीकरण कुठे दिलेले असते?
    A) अनुक्रमणिका
    B) संकेत
    C) तक्ता
    D) मोजपट्टी
    उत्तर: B

14. नकाशावरील अंतर मोजण्यासाठी काय वापरतात?
    A) दिशा
    B) प्रमाण
    C) रंग
    D) आकृती
    उत्तर: B

15. भारताची राजधानी कोणती?
    A) मुंबई
    B) दिल्ली
    C) चेन्नई
    D) पुणे
    उत्तर: B

16. महाराष्ट्राची राजधानी कोणती?
    A) नागपूर
    B) पुणे
    C) मुंबई
    D) नाशिक
    उत्तर: C

17. ग्लोबवर पाण्याचा रंग कोणता दाखवतात?
    A) हिरवा
    B) पिवळा
    C) निळा
    D) लाल
    उत्तर: C

18. नकाशा वाचणाऱ्या व्यक्तीस काय म्हणतात?
    A) भूगोलज्ञ
    B) शेतकरी
    C) वैज्ञानिक
    D) व्यापारी
    उत्तर: A

19. पृथ्वीवरील सर्वात मोठा महासागर कोणता?
    A) हिंदी महासागर
    B) अटलांटिक महासागर
    C) प्रशांत महासागर
    D) आर्क्टिक महासागर
    उत्तर: C

20. भारत कोणत्या खंडात आहे?
    A) आफ्रिका
    B) आशिया
    C) युरोप
    D) ऑस्ट्रेलिया
    उत्तर: B

---

 

३) खंड, महासागर आणि हवामान

21. जगात किती खंड आहेत?
    A) ५
    B) ६
    C) ७
    D) ८
    उत्तर: C

22. जगात किती महासागर आहेत?
    A) ३
    B) ४
    C) ५
    D) ६
    उत्तर: C

23. भारतात मुख्यतः कोणते हवामान आढळते?
    A) ध्रुवीय
    B) उष्णकटिबंधीय
    C) थंड
    D) वाळवंटी
    उत्तर: B

24. पाऊस मोजण्यासाठी कोणते साधन वापरतात?
    A) थर्मामीटर
    B) रेनगेज
    C) कंपास
    D) बारोमीटर
    उत्तर: B

25. तापमान मोजण्यासाठी काय वापरतात?
    A) कंपास
    B) थर्मामीटर
    C) दुर्बीण
    D) घड्याळ
    उत्तर: B

26. हवामानाचा अंदाज कोण देतात?
    A) डॉक्टर
    B) शिक्षक
    C) हवामान खाते
    D) व्यापारी
    उत्तर: C

27. सर्वाधिक पाऊस कोणत्या ऋतूत पडतो?
    A) उन्हाळा
    B) पावसाळा
    C) हिवाळा
    D) वसंत
    उत्तर: B

28. भारतातील थंड प्रदेश कोणता?
    A) राजस्थान
    B) गोवा
    C) काश्मीर
    D) केरळ
    उत्तर: C

29. वाळवंट कोणत्या राज्यात आहे?
    A) महाराष्ट्र
    B) राजस्थान
    C) पंजाब
    D) बिहार
    उत्तर: B

30. वातावरणात सर्वाधिक कोणता वायू आहे?
    A) ऑक्सिजन
    B) नायट्रोजन
    C) कार्बन डायऑक्साइड
    D) हायड्रोजन
    उत्तर: B

---

४) नद्या, पर्वत आणि नैसर्गिक साधनसंपत्ती

31. भारतातील सर्वात लांब नदी कोणती?
    A) गोदावरी
    B) गंगा
    C) कृष्णा
    D) नर्मदा
    उत्तर: B

32. महाराष्ट्रातील सर्वात मोठी नदी कोणती?
    A) गोदावरी
    B) तापी
    C) भीमा
    D) पंचगंगा
    उत्तर: A

33. हिमालय पर्वत कोणत्या दिशेला आहे?
    A) दक्षिण
    B) पूर्व
    C) उत्तर
    D) पश्चिम
    उत्तर: C

34. जगातील सर्वोच्च शिखर कोणते?
    A) कांचनगंगा
    B) माऊंट एव्हरेस्ट
    C) सह्याद्री
    D) अरावली
    उत्तर: B

35. सह्याद्री पर्वताला दुसरे नाव काय?
    A) हिमालय
    B) अरावली
    C) पश्चिम घाट
    D) सातपुडा
    उत्तर: C

36. पाणी हे कोणत्या प्रकारचे साधन आहे?
    A) कृत्रिम
    B) नैसर्गिक
    C) मानवनिर्मित
    D) औद्योगिक
    उत्तर: B

37. झाडांपासून काय मिळते?
    A) प्लास्टिक
    B) लाकूड
    C) लोखंड
    D) सोने
    उत्तर: B

38. कोळसा कोणत्या प्रकारचे इंधन आहे?
    A) सौर
    B) खनिज
    C) वायू
    D) जल
    उत्तर: B

39. पेट्रोलियमपासून काय तयार होते?
    A) कापूस
    B) डिझेल
    C) लाकूड
    D) मीठ
    उत्तर: B

40. जंगलतोडीमुळे काय वाढते?
    A) पाऊस
    B) प्रदूषण
    C) झाडे
    D) पाणी
    उत्तर: B

 

---

५) शेती, उद्योग आणि वाहतूक

41. भारताचा मुख्य व्यवसाय कोणता?
    A) उद्योग
    B) शेती
    C) व्यापार
    D) पर्यटन
    उत्तर: B

42. तांदूळ कोणत्या जमिनीत चांगला येतो?
    A) कोरड्या
    B) पाणथळ
    C) खडकाळ
    D) वालुकामय
    उत्तर: B

43. कापूस कोणते पीक आहे?
    A) नगदी पीक
    B) अन्नधान्य
    C) फळपीक
    D) भाजीपाला
    उत्तर: A

44. ऊसापासून काय तयार करतात?
    A) तेल
    B) साखर
    C) कापड
    D) मीठ
    उत्तर: B

45. कारखाने कुठे असतात?
    A) जंगलात
    B) औद्योगिक क्षेत्रात
    C) नदीत
    D) पर्वतावर
    उत्तर: B

46. रेल्वे हा कोणत्या वाहतुकीचा प्रकार आहे?
    A) जलवाहतूक
    B) हवाई वाहतूक
    C) स्थलवाहतूक
    D) अंतराळ वाहतूक
    उत्तर: C

47. विमानतळ कुठे असतो?
    A) समुद्रात
    B) आकाशात
    C) जमिनीवर
    D) जंगलात
    उत्तर: C

48. जहाज कोणत्या वाहतुकीसाठी वापरतात?
    A) हवाई
    B) स्थल
    C) जल
    D) अंतराळ
    उत्तर: C

49. भारतातील सर्वात जलद वाहतुकीचे साधन कोणते?
    A) बैलगाडी
    B) रेल्वे
    C) विमान
    D) सायकल
    उत्तर: C

50. पोस्ट, फोन आणि इंटरनेट हे कोणत्या सेवेशी संबंधित आहेत?
    A) वाहतूक
    B) दळणवळण
    C) शेती
    D) उद्योग
    उत्तर: B

---

६) पर्यावरण आणि आपत्ती

51. पर्यावरणाचे संरक्षण करण्यासाठी काय करावे?
    A) झाडे तोडावीत
    B) प्लास्टिक जाळावे
    C) झाडे लावावीत
    D) पाणी वाया घालवावे
    उत्तर: C

52. पाणी वाचवण्याची पद्धत कोणती?
    A) पाणी वाहू देणे
    B) पावसाचे पाणी साठवणे
    C) नळ उघडा ठेवणे
    D) नदी दूषित करणे
    उत्तर: B

53. भूकंप कोणती आपत्ती आहे?
    A) मानवनिर्मित
    B) नैसर्गिक
    C) सामाजिक
    D) आर्थिक
    उत्तर: B

54. पूर कशामुळे येतो?
    A) कमी पाऊस
    B) अतिवृष्टी
    C) थंडी
    D) धूर
    उत्तर: B

55. दुष्काळ कशामुळे पडतो?
    A) जास्त पाऊस
    B) कमी पाऊस
    C) पूर
    D) बर्फवृष्टी
    उत्तर: B

56. हवा प्रदूषणाचे मुख्य कारण काय?
    A) झाडे
    B) वाहनांचा धूर
    C) पाऊस
    D) नद्या
    उत्तर: B

57. प्लास्टिकचा वापर कमी का करावा?
    A) ते महाग आहे
    B) ते पर्यावरणास हानिकारक आहे
    C) ते पाण्यात विरघळते
    D) ते खाण्यासाठी वापरतात
    उत्तर: B

58. ओझोन थराचे कार्य काय?
    A) पाऊस पाडणे
    B) सूर्याच्या हानिकारक किरणांपासून संरक्षण
    C) वारा निर्माण करणे
    D) बर्फ तयार करणे
    उत्तर: B

59. सौर ऊर्जा कशापासून मिळते?
    A) पाणी
    B) सूर्य
    C) वारा
    D) कोळसा
    उत्तर: B

60. वृक्षारोपण दिन कधी साजरा करतात?
    A) १५ ऑगस्ट
    B) २६ जानेवारी
    C) वनमहोत्सवात
    D) दिवाळीत
    उत्तर: C

 

---

७) भारत आणि महाराष्ट्र भूगोल

61. भारताचा राष्ट्रीय प्राणी कोणता?
    A) सिंह
    B) वाघ
    C) हत्ती
    D) मोर
    उत्तर: B

62. भारताचा राष्ट्रीय पक्षी कोणता?
    A) पोपट
    B) कबूतर
    C) मोर
    D) कावळा
    उत्तर: C

63. महाराष्ट्रात कोणती भाषा प्रामुख्याने बोलली जाते?
    A) हिंदी
    B) मराठी
    C) गुजराती
    D) पंजाबी
    उत्तर: B

64. महाराष्ट्रातील प्रसिद्ध पठार कोणते?
    A) दख्खन पठार
    B) तिबेट पठार
    C) मालवा पठार
    D) छोटानागपूर पठार
    उत्तर: A

65. कोकण किनारा कोणत्या समुद्रालगत आहे?
    A) लाल समुद्र
    B) अरबी समुद्र
    C) बंगालचा उपसागर
    D) हिंदी महासागर
    उत्तर: B

66. मुंबई कोणत्या किनाऱ्यावर आहे?
    A) पूर्व किनारा
    B) पश्चिम किनारा
    C) उत्तर किनारा
    D) दक्षिण किनारा
    उत्तर: B

67. अजिंठा लेणी कोणत्या राज्यात आहेत?
    A) गुजरात
    B) महाराष्ट्र
    C) राजस्थान
    D) केरळ
    उत्तर: B

68. नागपूर शहर कशासाठी प्रसिद्ध आहे?
    A) सफरचंद
    B) संत्री
    C) द्राक्षे
    D) चहा
    उत्तर: B

69. महाराष्ट्रातील थंड हवेचे ठिकाण कोणते?
    A) महाबळेश्वर
    B) नागपूर
    C) सोलापूर
    D) अकोला
    उत्तर: A

70. गोदावरी नदीचा उगम कुठे आहे?
    A) महाबळेश्वर
    B) त्र्यंबकेश्वर
    C) पुणे
    D) नाशिक शहर
    उत्तर: B

---

८) विविध भूगोल प्रश्न

71. समुद्राच्या पाण्याची चव कशी असते?
    A) गोड
    B) खारट
    C) आंबट
    D) तिखट
    उत्तर: B

72. पृथ्वीवर सर्वाधिक भाग कशाने व्यापलेला आहे?
    A) जमीन
    B) पाणी
    C) जंगल
    D) वाळवंट
    उत्तर: B

73. कोणता ग्रह “लाल ग्रह” म्हणून ओळखला जातो?
    A) पृथ्वी
    B) मंगळ
    C) गुरु
    D) शुक्र
    उत्तर: B

74. सूर्य हा काय आहे?
    A) ग्रह
    B) उपग्रह
    C) तारा
    D) धूमकेतू
    उत्तर: C

75. चंद्र हा पृथ्वीचा काय आहे?
    A) ग्रह
    B) उपग्रह
    C) तारा
    D) उल्का
    उत्तर: B

76. भारताचा राष्ट्रध्वज किती रंगांचा आहे?
    A) २
    B) ३
    C) ४
    D) ५
    उत्तर: B

77. जंगलातील प्राण्यांचे संरक्षण करण्यासाठी काय तयार करतात?
    A) बाजार
    B) अभयारण्य
    C) कारखाना
    D) शाळा
    उत्तर: B

78. पावसाचे मुख्य स्रोत काय आहे?
    A) समुद्र
    B) डोंगर
    C) जंगल
    D) वाळवंट
    उत्तर: A

79. वारा कोणत्या दाबाकडून वाहतो?
    A) कमी ते जास्त
    B) जास्त ते कमी
    C) उत्तर ते दक्षिण
    D) पूर्व ते पश्चिम
    उत्तर: B

80. नदी समुद्राला जिथे मिळते त्याला काय म्हणतात?
    A) उगम
    B) संगम
    C) मुख
    D) धरण
    उत्तर: C

 

---

९) आणखी महत्त्वाचे प्रश्न

81. भारताचे राष्ट्रीय गीत कोणते?
    A) वंदे मातरम्
    B) जन गण मन
    C) सारे जहाँ से अच्छा
    D) जय हो
    उत्तर: A

82. कोणत्या ग्रहावर जीवन आहे?
    A) मंगळ
    B) गुरु
    C) पृथ्वी
    D) शनी
    उत्तर: C

83. सर्वात मोठा खंड कोणता?
    A) आफ्रिका
    B) युरोप
    C) आशिया
    D) ऑस्ट्रेलिया
    उत्तर: C

84. सर्वात लहान खंड कोणता?
    A) ऑस्ट्रेलिया
    B) युरोप
    C) आफ्रिका
    D) अंटार्क्टिका
    उत्तर: A

85. ध्रुव प्रदेशात कोणते हवामान असते?
    A) उष्ण
    B) समशीतोष्ण
    C) अतिथंड
    D) दमट
    उत्तर: C

86. नदीवर पाणी अडवण्यासाठी काय बांधतात?
    A) पूल
    B) धरण
    C) रस्ता
    D) कालवा
    उत्तर: B

87. शेतीसाठी सर्वात आवश्यक गोष्ट कोणती?
    A) संगणक
    B) पाणी
    C) सोने
    D) पेट्रोल
    उत्तर: B

88. समुद्रातील मोठ्या लाटांना काय म्हणतात?
    A) पूर
    B) त्सुनामी
    C) धुके
    D) हिमवर्षाव
    उत्तर: B

89. हवामान आणि वातावरणाचा अभ्यास करणाऱ्या शास्त्राला काय म्हणतात?
    A) भूगोल
    B) इतिहास
    C) अर्थशास्त्र
    D) जीवशास्त्र
    उत्तर: A

90. नद्यांमुळे जमीन कशी होते?
    A) सुपीक
    B) खडकाळ
    C) कोरडी
    D) वालुकामय
    उत्तर: A

---

१०) अंतिम १० प्रश्न

91. भारताच्या पूर्वेला कोणता उपसागर आहे?
    A) अरबी समुद्र
    B) बंगालचा उपसागर
    C) लाल समुद्र
    D) काळा समुद्र
    उत्तर: B

92. भारताच्या पश्चिमेला कोणता समुद्र आहे?
    A) अरबी समुद्र
    B) बंगालचा उपसागर
    C) हिंदी महासागर
    D) भूमध्य समुद्र
    उत्तर: A

93. पृथ्वीवरील सर्वात थंड खंड कोणता?
    A) आशिया
    B) आफ्रिका
    C) अंटार्क्टिका
    D) युरोप
    उत्तर: C

94. ज्वालामुखीतून काय बाहेर पडते?
    A) बर्फ
    B) लावा
    C) पाऊस
    D) वारा
    उत्तर: B

95. जंगलातील मोठ्या आगीला काय म्हणतात?
    A) दुष्काळ
    B) वनवा
    C) पूर
    D) भूकंप
    उत्तर: B

96. नदीवरील पुलाचा उपयोग कशासाठी होतो?
    A) शेती
    B) वाहतूक
    C) पाऊस
    D) जंगल
    उत्तर: B

97. भूगोल विषयात कशाचा अभ्यास केला जातो?
    A) भाषा
    B) पृथ्वी व पर्यावरण
    C) गणित
    D) संगीत
    उत्तर: B

98. भारताचा राष्ट्रीय जलचर प्राणी कोणता?
    A) मासा
    B) डॉल्फिन
    C) मगर
    D) कासव
    उत्तर: B

99. समुद्रकिनारी कोणते हवामान असते?
    A) अतिथंड
    B) समशीतोष्ण व दमट
    C) कोरडे
    D) बर्फाळ
    उत्तर: B

100. पृथ्वीवरील जीवनासाठी सर्वात आवश्यक वायू कोणता?
     A) नायट्रोजन
     B) कार्बन डायऑक्साइड
     C) ऑक्सिजन
     D) हायड्रोजन
     उत्तर: C

भारताच्या इतिहासावर आधारित प्रश्नसंच अभ्यासण्यासाठी येथे क्लिक करा.