“सावल्यांमधला वाघ – बहिर्जी नाईक”
सह्याद्रीच्या डोंगररांगांवर काळ्याकुट्ट ढगांनी आकाश झाकलं होतं. विजांच्या कडकडाटात रायगड किल्ला अभेद्यपणे उभा होता. रात्रीचा तिसरा प्रहर सुरू होता. दरबारात मात्र अस्वस्थता होती.
छत्रपती शिवाजी महाराज गंभीर चेहऱ्याने नकाशा पाहत होते.
“शत्रू आपल्या प्रत्येक हालचालीवर नजर ठेवतो आहे,” महाराज म्हणाले, “पण त्यांची गुप्त योजना काय आहे, हे आपल्याला कळायलाच हवं!”
तेवढ्यात दरबाराच्या मोठ्या दरवाजातून एक सावली आत आली.
अंगावर काळी घोंगडी… कंबरेला कट्यार… डोळ्यांत विजेसारखी चमक…
ते होते — बहिर्जी नाईक.
बहिर्जी शांतपणे म्हणाले, “महाराज, शत्रू कितीही हुशार असला तरी सावल्यांपेक्षा वेगवान नसतो.”
महाराज हलकेसे हसले. “बहिर्जी, स्वराज्याची आशा आता तुमच्यावर आहे.”
त्या रात्री बहिर्जीने एका फिरत्या दरवेशाचा वेष घेतला. चेहऱ्यावर राख… हातात डफ… ओठांवर सूफी गाणं…
शत्रूची छावणी पावसात भिजत होती. मोठमोठ्या मशाली पेटल्या होत्या. घोड्यांच्या हिणहिणण्याने वातावरण अधिक भेसूर वाटत होतं.
बहिर्जी डफ वाजवत छावणीत शिरले.
“दमादम मस्त कलंदर…”
सैनिक आनंदाने नाचू लागले. कोणी त्यांना अन्न दिलं, तर कोणी चांदीचं नाणं.
पण बहिर्जीचे डोळे मात्र प्रत्येक तंबू, प्रत्येक पहारेकरी आणि प्रत्येक हालचाल टिपत होते.
अचानक त्यांना एका मोठ्या तंबूतून आवाज ऐकू आला.
“उद्या मध्यरात्री गडाच्या मागच्या कड्यावरून हल्ला करायचा!”
बहिर्जीच्या चेहऱ्यावर गंभीरता आली.
तेवढ्यात एका पठाण सैनिकाने त्यांचा हात पकडला.
“ए फकिरा! तू जरा जास्तच इकडे तिकडे पाहतोयस…”
क्षणभर वातावरण तंग झालं.
सगळ्यांचे हात तलवारींवर गेले.
पण बहिर्जी मोठ्याने हसू लागले.
“अरे बाबा! मी भविष्य पाहतो… आणि मला दिसतंय की उद्या तुमच्यावर संकट येणार आहे!”
सैनिक गोंधळले.
“कसलं संकट?”
बहिर्जी हळू आवाजात म्हणाले, “ज्याच्या नावाने सह्याद्री हादरतो… तो वाघ तुमच्यावर चालून येणार आहे…”
“छत्रपती शिवाजी महाराज?!”
हे नाव ऐकताच काही सैनिकांच्या चेहऱ्यावर भीती पसरली.
त्या गोंधळात बहिर्जी सावल्यांमध्ये गायब झाले.
मुसळधार पाऊस… घनदाट जंगल… आणि अंधारात वाऱ्यासारखा धावणारा एक घोडेस्वार…
बहिर्जी जीव तोडून रायगडकडे धावत होते.
मागून शत्रूचे घोडेस्वार पाठलाग करत होते.
एक बाण त्यांच्या खांद्याजवळून सsss करून गेला.
पण बहिर्जी थांबले नाहीत.
पहाटे ते रायगडावर पोहोचले.
दरबारात श्वास सावरत त्यांनी माहिती दिली.
महाराजांच्या डोळ्यांत अभिमान चमकला.
“बहिर्जी… तुम्ही तलवारीशिवाय युद्ध जिंकून आलात!”
त्या रात्री मराठ्यांनी आपली योजना बदलली.
शत्रूने मागच्या कड्यावरून हल्ला करण्याचा प्रयत्न केला… पण तिथे आधीच मराठे दबा धरून बसले होते!
“हर हर महादेव!!!”
सह्याद्री दणाणून गेला.
शत्रूचा पूर्ण पराभव झाला.
युद्धानंतर महाराजांनी बहिर्जींकडे पाहून म्हटलं —
“स्वराज्याच्या इतिहासात तलवारींची नावं लिहिली जातील… पण सावल्यांमध्ये राहून स्वराज्य वाचवणारा एक वाघ होता — बहिर्जी नाईक!”