हरतालिकेची पूजा: पूजा विधी, मुहूर्त आणि मांडणीची योग्य पद्धत...

हरतालिका तृतीया हा भगवान शिव आणि माता पार्वती यांच्या पूजेला समर्पित महत्त्वाचा सण आहे. या दिवशी महिला श्रद्धेने हरतालिकेचे व्रत व पूजा करतात. सुखी वैवाहिक जीवन, पतीचे आरोग्य, कुटुंबाचे सुख-समृद्धी आणि मनोकामना पूर्ण होण्यासाठी हे व्रत केले जाते.

🌺 हरतालिका 2026 कधी आहे?

यावर्षी हरतालिका तृतीया सोमवार, 14 सप्टेंबर 2026 रोजी आहे. महाराष्ट्रातील पंचांगानुसार तृतीया तिथी 13 सप्टेंबर रोजी सकाळी 7:08 वाजता सुरू होऊन 14 सप्टेंबर रोजी सकाळी 7:06 वाजता समाप्त होते. पुणे येथे प्रातःकालीन पूजा मुहूर्त सकाळी 6:22 ते 7:06 असा दिला आहे.

टीप: शहरानुसार सूर्योदय व पूजा मुहूर्तात काही मिनिटांचा फरक होऊ शकतो. त्यामुळे स्थानिक पंचांगाला प्राधान्य द्यावे.

🪔 हरतालिका पूजेची मांडणी कशी करावी?

पूजेच्या ठिकाणी स्वच्छ चौरंग किंवा पाट ठेवून त्यावर स्वच्छ वस्त्र अंथरावे.

मांडणीमध्ये साधारणपणे पुढील वस्तू ठेवाव्यात:

भगवान शिव आणि माता पार्वतीच्या मूर्ती किंवा मातीच्या प्रतिमा
कलश व नारळ
तांदूळ/अक्षता
हळद-कुंकू
फुले व हार
बेलपत्र
धूप, दीप व अगरबत्ती
फळे व नैवेद्य
विडा, सुपारी
पंचामृत
दक्षिणा
पूजा साहित्याची ताटे

हरतालिकेच्या पूजेत शिव-पार्वतीच्या प्रतिमा माती किंवा वाळूने तयार करण्याचीही परंपरा आहे.

🙏 हरतालिका पूजा विधी

सकाळी लवकर उठून स्नान करून स्वच्छ वस्त्रे परिधान करावीत.
पूजेचे ठिकाण स्वच्छ करून चौरंगावर शिव-पार्वतीची स्थापना करावी.
प्रथम गणपतीचे स्मरण करून पूजा सुरू करावी.
कलशाची स्थापना करून त्याची पूजा करावी.
भगवान शिव आणि माता पार्वतीला गंध, अक्षता, फुले, बेलपत्र व इतर पूजासाहित्य अर्पण करावे.
धूप व दीप प्रज्वलित करून नैवेद्य दाखवावा.
हरतालिका व्रताची कथा श्रद्धेने ऐकावी किंवा वाचावी.
शिव-पार्वतीची आरती करावी.
मनोभावे प्रार्थना करून व्रताचे संकल्पपूर्तीचे स्मरण करावे.

हरतालिका पूजेसाठी सकाळचा वेळ विशेष योग्य मानला जातो; सकाळी पूजा शक्य नसल्यास काही परंपरांमध्ये प्रदोषकाळात शिव-पार्वतीची पूजा केली जाते.

🌺 हरतालिका पूजा मंत्र व आरती | Hartalika Puja Mantra & Aarti

हरतालिका तृतीयेच्या दिवशी भगवान शिव आणि माता पार्वती यांची भक्तिभावाने पूजा केली जाते. पूजा करताना मंत्रोच्चार, आरती आणि प्रार्थना केल्याने मन एकाग्र होते आणि भक्तीभाव वाढतो.

🙏 १. गणपती पूजन मंत्र

पूजेची सुरुवात श्रीगणेशाच्या स्मरणाने करावी.

ॐ गं गणपतये नमः।

हा मंत्र 11 किंवा 21 वेळा म्हणावा.

---

🌿 २. भगवान शिवाचा मंत्र

शिवलिंग किंवा भगवान शिवाच्या मूर्तीला जल, पंचामृत, बेलपत्र व फुले अर्पण करताना म्हणावे:

ॐ नमः शिवाय।

हा भगवान शिवाचा अत्यंत प्रचलित पंचाक्षरी मंत्र आहे. श्रद्धेनुसार 11, 21 किंवा 108 वेळा जप करता येतो.

---

🌸 ३. माता पार्वतीचा मंत्र

माता पार्वतीला हळद-कुंकू, फुले आणि नैवेद्य अर्पण करताना:

ॐ पार्वत्यै नमः।

त्यानंतर मनोभावे प्रार्थना करावी.

---

🪔 ४. शिव-पार्वती प्रार्थना

हे भगवान शिव आणि माता पार्वती,

आमच्या कुटुंबावर सदैव आपली कृपादृष्टी राहू दे.

घरात सुख, शांती, आरोग्य आणि समृद्धी नांदू दे.

आमच्या सर्व मनोकामना पूर्ण होऊ देत.

आम्हाला सद्बुद्धी, संयम आणि चांगले विचार मिळू देत.

हर हर महादेव! 🙏

---

🌺 हरतालिका आरती

खालील सोपी आरती हरतालिका पूजेनंतर भक्तिभावाने म्हणता येईल:

जय शिव शंकर, जय पार्वती माता,

हरतालिकेच्या व्रताची, मंगल ही गाथा।